Lian Orluli, 22 Outubru 2025 — Governu, liu husi PNDS, implementa hela projetu Dezenvolvimentu Zona Ekonómika Sunikultura iha Rejénsia Ainaro ho totál orsamentu $55,000.00. Projetu ne’e kobre setór estratéjiku oioin, inklui konstrusaun instalasaun konstrusaun, estabelesimentu fábrika ki’ik sira, apoiu ba fornesedór materiál lokál sira, no dezenvolvimentu hakiak fahi no produsaun ai-han ba animál.
Diretór PNDS, João Paulo, esplika katak, programa ne’e nu’udar parte ida husi esforsu governu nian atu promove independénsia ekonómika iha komunidade rurál sira liu husi envolve diretamente rezidente sira iha etapa dezenvolvimentu hotu-hotu.
“Komunidade mak na’in ba prosesu dezenvolvimentu ne’e. Ita fasilita de’it oinsá fundu sira ne’e jere tuir matadalan ne’ebé aplikavel,” dehan nia iha eskritóriu PNDS
João Paulo hatutan tan katak modelu dezenvolvimentu ne’ebé orienta husi komunidade ne’e fiar katak bele hametin sentidu responsabilidade sosiál no hasa’e rezidente sira-nia kapasidade atu jere rekursu lokál sira. Aleinde ne’e, envolvimentu diretu komunidade nian hein atu minimiza dependénsia ba parte esternu sira no aselera kreximentu ekonómiku rejionál.
Entretantu, Enjeñeiru Herculano Soares nu’udar jestór tékniku projetu ne’e afirma katak progresu konstrusaun atinji ona porsentu 41.
“Ami garante hela katak serbisu hotu-hotu la’o tuir planu no bele remata antes loron 28 fulan-novembru tinan 2025,” nia hatete ho otimista.
Aleinde ne’e, Herculano esplika katak fasilidade xave oioin maka vizivel ona, inklui fundasaun fábrika nian, luhan ba animál sira, no armajen armazenamentu ai-han nian. Materiál hotu-hotu ne’ebé uza barak liu mai hosi fornesedór lokál sira hodi estimula sirkulasaun ekonómika iha área.
Komunidade Ainaro simu projeitu ne’e ho laran ksolok. “projetu ne’e kria empregu foun no fó oportunidade ba agrikultór no hakiak-na’in sira atu halo merkadu ba sira nia produtu. karik diak Liután, iha treinamentu ne’ebé fó ba komunidade ajuda ona hasa’e sira-nia abilidade iha jestaun negósiu ki’ik” Dehan xefe Aldeia Lugatu.
Ho kompletasaun Ekonomia Sunikultura, governu hein katak Ainaro sei sai ezemplu susesu ba dezenvolvimentu ekonomia bazeia ba komunidade iha nivel nasional. Projetu ida ne’e hein atu hametin reziliénsia ekonómika aldeia nian, hasa’e rendimentu komunidade nian, no apoia ajenda dezenvolvimentu sustentável iha Timor-Leste.
Jornalista :Pedrolina da Costa
Editor: Clementina Fátima




































