Lian Orluli 17, Marco— Kazu tuberkuloze (TB) iha munisípiu Ainaro hatudu tendénsia sa’e ne’ebé alarmante iha tinan ne’e. Tuir dadus ne’ebé rekolla, númeru kazu TB kada tinan varia husi 122 to’o 457, ne’ebé indika todan ba moras ne’ebé relativamente aas.
Prezidente Autoridade Municipiu Ainaro,husu ba Servisu Saúde munisipal atu foti asaun imediata no sériu, hodi rezolve númeru kazu TB rezistente ne’ebé aumenta, no presiza atensaun espesiál.
“Programa TB nian hetan mudansa tebes, Bazeia ba rezultadu identifikasaun nian, iha tinan 2024, iha pasiente TB hamutuk 271, enkuantu iha tinan 2025, númeru ne’e aumenta maka’as ba kazu 450. Ne’e númeru ida ne’ebé aas tebes”, hatete hosi PAM iha komunikadu.
Nia subliña katak situasaun ida-ne’e tenke sai preokupasaun ida ne’ebé tenki tau atensaun katak husi avaliasaun imediata ida ba programa kontrolu TB nian maka nesesáriu atu asegura estratéjia sira, iha futuru sai efetivu liu hodi suprime taxa transmisaun moras nian.
“Ita hotu tenki serbisu hamotuk hodi kombate moras TB ne’ebé rezista aas, ita tenki halo prevensaun makas liu husi aihan nutritivu ba labarik sira liu-liu husi merenda escolar, atu nune’e moras ne’e labele hada’et ba ema seluk” hatutan PAM
Entretantu, Xefe Programa TB Nasional Costantino Lopes esplika, tuberkuloze hanesan moras hada’et ne’ebé hada’et liu husi dalan respiratóriu. Transmisaun bele akontese bainhira ema afetadu ida mear, fani, ko’alia, ka mezmu kanta, ne’ebé hamosu partikula ki’ik sira liu husi anin.
“Partíkula sira ne’e bele afeita ema seluk ne’ebé besik, liu-liu iha prosimidade besik metru ida ho balun”, nia esplika.
Xefe Tuberkoluze Nasional Costantino Lopes esplika, pesoal saude sira servisu makas iha tinan 2025 hodi halo skrenig ba saúde sira iha terenu konsege hetan ema 457 maka detekta moras TB
“Ema ne’ebé maka hetan moras TB, pesoal saude sira hakbesik ba komunidade sira hodi fo tratamentu no konsensializa ba sira atu halo prevensaun ba sira nia moras hodi labele hadaet” dehan Xefe Tuberkoluze Nasional Costantino Lopes iha avaliasaun kazu TB iha Ainaro
Governu hein katak ho hasa’e koñesimentu públiku no hametin programa saúde, propagasaun TB iha Ainaro bele kontrola no suprime iha futuru.
Jornalista: Fanesia
Editor : Clementina Fatima




































