Lian Orluli— Projetu rehabilitasaun estrada rurál ne’ebé liga Aldeia Lebututo, ba Suco Aituto, Postu Administrativu Maubisse, Munisípiu Ainaro, tuir relatóriu abandona durante tinan rua resin husi kontratór FLACMAR UNIP. LDA no Kompañia, JV ho kompania HABURAS SARAI.UNIP.LDA ho orsamentu $ 467,191.38.
Projetu ne’e hola parte iha Governu Konstitusionál Daneen nia programa dezenvolvimentu infraestrutura Liu husi Ministeriu Obras Públiku (MOP) ne’ebé ho objetivu atu hadi’a estrada asesu iha Timor laran tomak, inklui iha Suco Aituto, ho projetu rehabilitasaun pakote rua (2+600-4+750)
Ba jornalista, Xefe Suco Alcino Pereira Tilman hateten projetu ne’e ofisialmente hahu iha loron 1 fulan Abril tinan 2025, iha Aldeia Libututo. Maibé, tuir nia, obra konstrusaun paradu no seidauk hahú fila-fali to’o ohin loron.
“Kompañia sira abandona projetu ne’e maizumenus tinan ida ona.To’o agora, ami seidauk hatene razaun,” Xefe Suco ne’e afirma.
Líder komunitáriu Aituto hatete katak estrada ne’ebé seidauk hotu hamosu frustrasaun no konflitu entre rezidente sira, hein katak projetu ne’e sei hadi’a nune’e komunidade sira halao atividade transporte ho diak.
“Dezenvolvimentu hanesan prosesu ida ne’ebé naruk, no nu’udar lider komunitáriu ami hasoru beibeik dezafiu iha terrenu,” lideransa komunitaria ne’e esplika.
xefe suku ne’e dehan tan “Ami halo ona diskusaun barak ho komunidade, maibé tanba estrada ne’e sei la remata, mosu opiniaun oin-oin no to’o hamosu diskusaun entre abitante sira.Povu sente avandona no triste.”
Tuir Lideransa Komunitariu sira, kontratór sira antes ne’e promete ona katak estrada ne’e sei remata no entrega ba komunidade iha loron 1 fulan-janeiru tinan 2025. Maibé, to’o loron 17 fulan-maiu tinan 2026, projetu ne’e sei la kompletu.
Rezidente sira relata katak kondisaun estrada nian sai aat liután, durante iha tempu udan, hodi halo movimentu transporte sai difisil no perigozu.
“Estrada ne’e oras ne’e estraga maka’as no bee halo tahu nakonu,” lideransa Suco ne’e hateten.
Nune’e nia hatutan tan“Agrikultor sira labele tula sira nia produtu ba merkadu uza viatura.Barak mak obriga uza kuda hanesan transporte alternativu hodi tula produtu lokal.”
Líder komunitáriu sira husu ba autoridade Postu Administrativu Maubisse no Munisípiu Ainaro atu halo intervensaun ba kompañia ne’ebé responsável atu kompleta projetu ne’e.
Komunidade mós alerta katak atrazu ne’ebé kontinua bele aumenta públiku nia insatisfasaun bainhira la foti asaun konkretu lalais.
Enkuatu husi palaka MOP ne’ebé destaka iha fatin rehabilitasaun ba estrada Horaikik, postu Administrativu ho pakote rua, tuir data ne’ebe fo sai hahu husi janeiru 2024, termina iha fulan Janeiru 2025, maibe’e to oras ne’e projetu refere sedauk remata.
Nain ba Kompania HABURAS SARAI UNIP.LDA Mario Nunes Pereira hatete katak : maiske ninia komapania sai manan obra ne’e maibe’e iha serimonia lansa fatuk dauluk kompania FALARMAKMAR lansa nonok obra ne’e la kontaktu ba kompania HABURAS SARAI UNIP.LDA.
“Hau nia konpania ne’e JV ho KOMPANIA FLAKMAR UNIP LDA, hodi tuir prosesu konkursu públiku maibe’e to ejekusaun projetu ne’e iha serimónia kultural hatur fatuk dauluk kompania HABURAS SARAI la hetan kontaktu husi kompania Flakmar,ho nune’e maka hau deside lakohi envolve aan iha obra ne’e maiske naran kompania iha hela palaka kompania iha terenu”.dehan Mario Nunes Pereira
To’o noticia ida-ne’e publika, laiha resposta ofisiál ne’ebé simu hosi empreza ida ne’ebé responsavel ba projetu ida-ne’e. Tentativa sira atu kontaktu kontratór sira ba klarifikasaun la hetan asesu.
Jornalista : Carla Ximenes/Natu RAKOM Mauloko
Editor : Clementina Fatima
