Lian Orluli 25/03/2026 –-TIC-Timor Fasilita refresing Traning ho sistema Dizital Tolu iha Autoridade Municipu Ainaro no funsionariu sira hodi haforsa kompriensaun no aplikasaun ba sistema dijitál iha servisu fatin.
Koordenadór Ajensia TIC-Timor, Tiago Dos Santos Fernandes hatete Formasaun ne’e hanesan refreshing ida, tanba antes ne’e Ajensia TIC Timor fasilita ona formasaun espesifiku ba funsionariu sira ho sistema tolu maka, sistema eskritóriu, sistema cloud, no sistema transformasaun servisu rekursu umanu, sistema sira ne’e hodi tulun funsionariu administrasaun halo transforma servisu ho manuál ba dijitál, nune’e halo prosesu administrativu sai lalais no transparente liu tan
“Atividade ne’e nu’udar akompañamentu ba formasaun antes ne’ebé fó ba partisipante sira. Tanba antes ne’e Ajensia TIC Timor fo formasaun espesifiku ba sistema tolu maka sistema eskritóriu, sistema cloud, no sistema transformasaun servisu rekursu umanu. Ba sistema eskritóriu nian, partisipante sira hetan treinamentu kona-ba prosedimentu sira atu hatama korreiu tama no sai ho sistematiku no efisiente. Entretantu, ba sistema cloud, formasaun ne’e foka liu ba jestaun no arkivu dokumentu eletróniku sira ba seguransa ne’ebé boot liu no fasilidade asesu nian. Sistema transformasaun servisu rekursu umanu nian hakarak tulun ajénsia sira hodi transforma servisu manuál sira ba dijitál sira, nune’e halo prosesu administrativu sira sai lalais no transparente liu”. Dehan Koordenadór Ajensia TIC-Timor, Tiago Dos Santos Fernandes
Nia hatutan formasaun atualizasaun ida-ne’e inportante atu asegura katak funsionáriu sira mantein sira nia komprensaun no abilidade atu kopera sistema ho efetivu tuir dezenvolvimentu teknolójiku sira.
“Atividade ida ne’e mós halo parte iha Ajénsia TIC Timor nia esforsu sira ne’ebé la’o hela atu promove modernizasaun ba sistema servisu no atendimentu públiku ne’ebé efetivu no efisiente liután” dehan Koordenadór ne’e.
Autoridade Municipiu Ainaro kontinua esforsu atu hasa’e kualidade servisu administrasaun públika liu husi implementasaun sistema arkivu dijitál. Sistema ida-ne’e nia implementasaun hakarak atu simplifika jestaun dokumentu no hasa’e efisiénsia funsionáriu nian, partikularmente iha rekuperasaun no armazenamentu dadus.
” Ho sistema foun ida-ne’e, prosesu sira ne’ebé uluk manuál agora bele hala’o lalais liu no ho loloos. Funsionáriu sira la iha ona difikuldade atu hetan dokumentu sira tanba arkivu hotu-hotu rai iha sistema dijitál ne’ebé estruturadu. Ida-ne’e fornese solusaun ida ba problema komún sira, hanesan lakon dokumentu importante sira tanba rotasaun funsionáriu nian. Bainhira funsionáriu sira muda, dokumentu sira labele buka tuir ka lakon. Sistema dijitál ne’e garante katak dadus sira seguru nafatin no bele asesu iha kualkér tempu. Aleinde ne’e, sistema ida-ne’e mós halo fasil liu ba funsionáriu foun sira atu adapta kedas. La presiza hahú hosi zero, sira bele asesu ba dokumentu sira ne’ebé rai ona antes no kontinua sira nia serbisu beibeik. Seguransa dadus maka vantajen prinsipál ida hosi sistema ida-ne’e. Arkivu sira ne’ebé rai iha dijitál konsidera seguru liu duké métodu manuál sira, hodi minimiza risku lakon ka estragu dokumentu nian.” Dehan Tiago
Nune’e Nia Hatutan “Sistema ne’e bele optimiza dezempeñu atendimentu públiku. Ofisiál no funsionáriu sira bele hafasil monitoriza, jere, no verifika dokumentu sira ne’ebé hatama iha sistema. Inisiativa dijitalizasaun ida-ne’e hein atu sai fundasaun inportante ida hodi realiza iha administrativa modernu, transparente no efisiente iha futuru.” Afirma Koordenadór Ajénsia TIC Timor, Tiago dos Santos Fernandes, afirma katak
Prezidente Autoridade Municipu Ainaro Manuela Georjina Bucar Corte-Real hato’o nia apresiasaun ba TIC Timor ba treinamentu kona-ba uza sistema cloud hodi asegura dokumentus. formasaun ne’e ajuda tebes hodi hadi’a jestaun arkivu nian, neebe inportante tebes atu asegura dokumentu finanseiru no administrativu sira. antes ne’e, iha eskritóriu uza nafatin sistema manuál ne’ebé vulnerável ba estragu, liuliu iha tempu udan.
“Ami hasoru difikuldade balun durante halo auditoria tanba dokumentu sira bele hetan estragu. Ho sistema cloud ida ne’e, arkivu hotu-hotu bele rai ho seguru uza sistema eletróniku ida simplifika prosesu auditoria no inspesaun nian, tanba dokumentu projetu nian sira bele hetan asesu kompletu no organizadu ho di’ak. Aleinde ne’e, sistema ida-ne’e aliña ho polítika governu nian hodi muda ba dijitalizasaun nune’e hodi hadi’a efisiénsia komunikasaun no hamenus uza surat-tahan” dehan PAM Ainaro
Lideransa masimu nee hein katak governu lokál sei halo utilizasaun ótimu ba sistema eletróniku.
“Sistema ida-ne’e la’ós de’it garante seguransa dokumentu nian maibé mós rasionaliza komunikasaun entre diresaun sira no permite sekretariadu PAM atu monitoriza implementasaun programa ho efetivu liután.Arkivu hotu-hotu rai iha sistema ida de’it, ne’ebé ajuda tebes jestaun, liu-liu iha nível governu lokál” PAM Hakotu
Ho formasaun ne’e, hein katak partisipante sira bele hadi’a sira-nia dezempeñu no apoia transformasaun dijitál iha servisu governu nian.
Jornalista: Carla
Editor : Clementina Fatima



































